“มัดย้อม” หนึ่งในปราชญ์วิถีชาวบ้านในสมัยอดีต ที่เป็นการแปรรูปสินค้าเพื่อเพิ่มมูลค่าและเพิ่มความสวยงามด้วยการทำให้ผ้าเกิดรอยต่างๆ โดยใช้เทคนิคการทำลวดลายด้วยการมัด การพับ การเย็บ เราเองเคยสวมใส่ชุดที่ทำจากผ้ามัดย้อมมาก่อน ใส่สบายดี และก็ไม่เคยคิดไกลเกินเลยไปถึงว่าเราจะมาลงมือทำลวดลายเหล่านี้ด้วยตัวเอง
ก่อนที่จะลงมือทำจริง ภาพที่เราจินตนาการไว้ในหัวคือ ลานกว้างๆ ที่มีหม้อต้มผ้าใบใหญ่ๆ สีเลอะๆ ผ้ากองโตยาวๆ ต้องผูก ต้องบิดแล้วนำมาขึงตากแดดบนราวไม้ยาวๆ เพราะเราก็ยังไม่เคยทำมาก่อนเป็นประสบการณ์ครั้งแรกที่เราจะได้ลงมือทำผ้ามัดย้อมนี้ด้วยตัวเราเอง
วิธีการทำมัดย้อมนั้นไม่ยากเกินไปนัก เพียงแต่ต้องรู้หลักการและเข้าใจเทคนิคที่จำเป็น ก็จะได้ผ้าที่มีลวดลายสวยงามตามที่เราต้องการ
การพับผ้าเป็นศาสตร์และศิลป์ที่จะทำให้เกิดลวดลายบนผ้า ใครจะทำตามแบบที่ทางผู้สอน สอนให้พับก็ทำได้ หรือใครอยากลองสร้างสรรค์ลวดลายขึ้นมาเองก็ชาเลนจน์ดีนะ
อุปกรณ์หลักๆ ในการทำผ้ามัดย้อมมีน้อยชิ้น ผ้าขาว, หนังยาง, ไม้ไอศกรีม, เกลือ, อัญชัญ / ขมิ้น (วัตถุดิบจากธรรมชาติที่จะทำให้เกิดสี) ทุกคนฟังคำอธิบายอย่างตั้งใจ
เมื่อพับผ้าเสร็จแล้ว จะรัดด้วยหนังยางและใช้ไม้ไอศกรีมหนีบผ้า การรัดและตำแหน่งของไม้ไอศกรีมมีผลต่อลวดลายที่จะออกมา เพราะสิ่งนี มีหน้าที่ในการเป็นแม่แบบกดทับผ้าเพื่อให้เกิดลวดลาย หากมัดแน่นไปสีแทรกซึมเข้าไม่ได้เลย ก็จะเกิดลวดลายน้อย ตรงกันข้ามหากมัดหลวมไปสีก็จะแทรกซึมผ่านเข้าไปได้ทั่วทั้งผืนไม่เกิดลวดลายเลย
ทางดาราเทวีเชียงใหม่ส่งเสริมที่จะให้ใช้ สีย้อมธรรมชาติ ซึ่งเป็นสีที่ได้จากส่วนต่างๆของพืช เช่น ต้นไม้ เปลือก ราก แก่น ใบและผล เป็นต้น ตัวอย่างสีที่ได้จากธรรมชาติที่เราใช้ในคอร์สเรียนครั้งนี้คือ สีม่วงเข้มได้จากดอกอัญชัน สีเหลืองได้จากขมิ้น ในระหว่างที่พับผ้า ก็มีผู้ช่วยส่วนหนึ่งช่วยต้มอัญชันและขมิ้นเพื่อใช้ย้อมผ้า
หลังจากมัดผ้าเรียบร้อยแล้ว จะต้องนำผ้าไปชุบน้ำก่อน อันนี้เป็นเคล็ดลับเลยนะที่เราแอบเก็บมาฝาก จากนั้นค่อยนำมาต้มกับสีที่เราต้องการย้อม อีกหนึ่งความลับที่เราเก็บมาฝากกันคือ ตอนต้มสีให้ใส่เกลือลงไปด้วย เกลือช่วยให้สีติดผ้าทนทานขึ้น
สถานที่สำหรับฝึกลงมือทำผ้ามัดย้อมของเราครั้งนี้ เป็นส่วนของ Cooking School ของโรงแรม สะอาดและมีอุปกรณ์ที่ครบครัน มาตรฐานห้องเรียนทำอาหารและเวิร์คช็อประดับนานาชาติ สามารถเปิดเป็นโรงเรียนสอนอย่างเป็นทางการได้เลยล่ะ ด้วยพื้นที่และวัสดุอุปกรณ์ที่เอื้อต่อการเรียนที่สมบูรณ์แบบขนาดนี้
ใช้เวลาต้มอยู่ประมาณนึง ตอนต้มต้องคนและพลิกกลับผ้าไปมาด้วย เพื่อให้สีสม่ำเสมอ เสร็จแล้วนำผ้าขึ้นมาจากหม้อ ทิ้งไว้ให้เย็น จากนั้นค่อยตัดยางและแกะไม้ออก เวลานี้ล่ะที่ทุกคนจะได้เห็นลาดลายสีที่เกิดจากการมัดผ้าของตัวเอง
กิจกรรมเรียนทำผ้ามัดย้อมที่โรงแรมดาราเทวี เป็นกิจกรรมที่สร้างปฏิสัมพันธ์ต่อกันได้ดีมาก บรรยากาศในคลาสเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะและเสียงกระซิบกระซาบแนะนำขั้นตอนการทำอย่างอบอุ่น
ช่วงเวลาที่สนุกอีกช่วงหนึ่งก็ตอนลุ้นที่จะเห็นลวดลายบนผ้า โชคดีที่พวกเราทุกคนทำกันสำเร็จ ได้ผ้าที่มีลวดลายออกมาเป็นที่น่าพึงพอใจสำหรับมือใหม่หัดทำอย่างพวกเรา
หลังจากทำเสร็จ เราทุกคนต่างก็พูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “แบบนี้เราก็ทำเองที่บ้านได้เหมือนกันนี่หน่า” และนี่คงเป็นประโยคที่การันตีความสำเร็จของคอร์สสอนทำผ้ามัดย้อม โรงแรมดาราเทวี เชียงใหม่ ที่จัดให้เราลองทำ ผลลัพท์คือเราสามารถทำได้จริงจนรู้สึกถึงความง่ายที่จะเอาไปฝึกทำต่อเองที่บ้าน
ท้ายที่สุดไม่ว่าผ้าจะออกมาลายไหน ทุกคนล้วนภูมิใจในผลงานฝีมือของตัวเอง ย้อนให้ระลึกถึงคาบเรียนศิลปะในสมัยที่พวกเรายังเป็นเด็กน้อย
การทำผ้ามัดย้อมเป็นกิจกรรมที่สร้างปฏิสัมพันธ์ให้กับกลุ่มคนที่ทำร่วมกันได้เป็นอย่างดี เหมาะที่จะมาทำร่วมทำกันเป็นกลุ่มครอบครัว ช่วยกันออกแบบสร้างสรรค์ลวดลายด้วยตัวเอง หรือแม้กระทั่งคู่รักมาช่วยกันทำก็ดูน่ารักดี ไม่รู้ว่าจะทำออกมาแล้วมีแต่ลวดลายรูปหัวใจโพสโซเชียลให้คนโสดมองบนใส่กันอีกรึปล่าว
แน่นอนว่าคุณเองก็สามารถมีกิจกรรมพิเศษเหมือนกับทีม SOtraveler ได้เช่นกัน แค่มาที่โรงแรมดาราเทวี เชียงใหม่ บอกเลยว่าไม่อยากให้พลาด ลองจัดเวลาสำหรับกิจกรรมรีสอร์ทดีดีอย่างนี้ รับรองว่าสนุกและประทับใจแน่นอน
ข้อมูล (Information)
- กิจกรรมภายในรีสอร์ท “Mud-Yom” เรียนทำผ้ามัดย้อมจากสีธรรมชาติ
- สถานที่ : โรงแรมดาราเทวีเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
- เบอร์โทรติดต่อ : 053 888 888
- อีเมล : [email protected]
